भान्सामै आयुर्वेदिक औषधि

डा. मिथिलेशकुमार शाह, आयुर्वेदमा आचार्य चरकको एउटा भनाइ चर्चित छ– जसरी नगरप्रमुखले आफ्नो नगरको आवश्यकताको समाधान सधैँ गर्दछन् र सतर्क रहन्छन् । जसरी सारथिले रथलाई सावधानीपूर्वक राम्रो मार्गबाट अघि बढाउँछन् । त्यसरी नै एउटा बुद्धिमान व्यक्ति शरीरका सबै क्रियाहरूको समग्र सम्पादनका लागि सदैव सचेत रहनुपर्ने हुन्छ । अहिले, मानिसले आफ्नो शरीरको ख्याल नराख्दा विभिन्न स्वास्थ्य जटिलता उत्पन्न भएका […]

स्वास्थ्यमन्त्रीलाई खुला पत्र

द्रोण विक्रम पंन्थीमाननीय स्वास्थ्यमन्त्रीज्यू, नमस्कार तपाईले स्वास्थ्य मन्त्रालय सम्हालेको थोरै समयमा पनि स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारका लागि विभिन्न स्रहानिय काम गरिराख्नुभएको कुरा हामि सबैलाई अवगत नै छ।तपाइको कार्यकालमा उल्लेखनीय प्रगति हुनेमा हामि सबै आशाबादी रहेका छौं। यहि अबधीमा तपाइले अगाडी बढाएका  विभिन्न कामहरु मध्येको एउटा महत्वपूर्ण काम बायोमेडिकल औजार उपकरण मर्मतसंग सम्बन्धित काम हो जसमा  वीर […]

आफैले कसरी पहिचान गर्ने मुटु रोगको ?

डा. ओममूर्ति अनिल संसारभरीमै सबभन्दा बढी मानिसको मृत्यु मुटुरोगले हुनेगर्छ । मुटुरोग प्राणघातक रोग हो, तर समयमै उचित उपचार नहुनु यसको जटिलताको प्रमुखकारण मानिन्छ । जनचेतनाको कमिले मुटुरोगको समयमै पहिचान नभएर लाखौ मानिस असामयिक मृत्युको शिकार हुनपुग्छन् । अधिकांश मुटुरोग र यसका लक्षणहरु सामान्य व्यक्तिले पनि पत्ता लगाउन सक्छन् । मुटुरोग विशेषज्ञहरुले पनि यिनै लक्षणहरुको आधारमा […]

‘Ruptured Ectopic’ भएको बिरामीलाई बचाउँदा (ब्लग)

शिशिर पन्थी गत असोज २ गते करिब विहान १० बजे म गुल्मी अस्पताल आउँदा मदाने सामुदायिक स्वास्थ्य केन्द्र, बसुन्धारा गुल्मीबाट ३४ वर्षकी लक्ष्मी सेन नाम गरेकी महिला Ruptured ectopic भएर गुल्मी अस्पताल, तम्घास रिफर गरिएको जानकारी आयो । उक्त स्वास्थ्य केन्द्रबाट तम्घास आइपुग्न कम्तिमा ३ घण्टा लाग्दो रहेछ । हामीले त्यो स्वास्थ्य केन्द्रमा समय समयमा […]

दुध र दही: कति फाइदाजनक र कति हानिकारक

डा. ओममूर्ति अनिल हाम्रो समाजमा दुधको बारेमा धेरै गलत धारणा भएको पाइन्छ । हाडजोर्नीको लागि क्याल्सियम (Calcium) को आपूर्ति गर्न प्रशस्त मात्रामा दुध खानेहरु धेरै छन् । प्राचिन कालदेखि नै दैनिक दुध खाने चलन भएको हामी सबैलाई थाहा भएकै कुरा हो । पोषणको दृष्टिकोणले हेर्ने हो भने दुधलाई एउटा पोषिलो खानाको रुपमा मान्न सकिन्छ । […]

प्यारलाइसिसको उपचार

डा. हेमराज कोइराला पक्षघात, प्यारलाइसिस, लकुवाजस्ता नामहरूले सम्बोधन गरिने यो रोग केन्द्रिय स्नायु तन्त्रको (मष्तिस्क) कार्यक्षमतामा अचानक आएको ह्रास (मष्तिस्कघात) को कारणले हुने गर्दछ। मष्तिस्कलाई रक्त आपूर्ति गर्ने धमिनीहरु फुटेर रक्तस्राव भई वा रक्तनली भित्रै खुनको थेग्ला जमेर वा टाउकामा चोट लाग्न गई वा अन्य कारणले रक्त नली थुनिएर स्नायु तन्तुहरुमा भोजनबाट प्राप्त पोषक तत्वहरु […]

..अनि गिरिजाप्रसाद ‘एकै बचनमा अस्पताल जान राजी हुनुभयो’

डा.भगवान कोइराला विदेशमा पढ्न जानु अघिसम्म गिरिजाप्रसाद कोइरालाको नाम सुनेको भए पनि उहाँसँग मेरो चिनजान थिएन । अमेरिका र क्यानडाको तालिम लिएर फर्किएपछि, खासगरी गङ्गालालमा मेरो नियुक्तिका सन्दर्भमा उहाँलाई मेराबारे जानकारी गराइएको रहेछ । गङ्गालालमा मेरो नियुक्ति भइसकेपछि मात्र मैले उहाँसँग भेट्ने मौका पाएको थिएँ । पहिलो भेटमै उहाँले भन्नुभयो, “डाक्साब, म तपाईंको अस्पतालमा बिरामी […]

मेडिकल उपकरणको मनोवाद

दिपक महत पीडाको सूचक भावमा प्रस्तुत गर्न सकिदैंन । किनकी मानवजस्तो गुण हामीमा छैन । मानवजस्तो गुण नहुदैंमा हामीमा संवेदनशिलता छैन भन्नुहोला । यो पटक्कै हैन । हाम्रो सबै ध्याउन्न बिरामी बनेर जिन्दगीको सफर लम्बाउन चाहने तपाइहरुको चाहनामै जोडिएको छ । आफू नथलिएसम्म कुनै हालतमा तपाइलाई यमराजको लोकमा पु¥याउनबाट रोक्नैपर्ने जिम्मेवारीलाई शिरोधार्य गर्दे तपाइकै सामिप्यतामा […]

खोरेत रोगबाट पशुहरुलाई कसरी जोगाउने?

खोरेत एक प्रकारको पशुहरूलाई लाग्ने सरुवा पशुरोग हो। यो रोग लागेमा पशुहरूको खुर पाक्ने भएकोले यस रोगको नाम खोरेत रोग अथवा खुरको रोग भनिएको हो । यो रोग खास गरेर घरमा पालिने जनावर गाई, भैंसी, बाख्रा आदीलाई लाग्दछ। यो रोग लागेमा पशुहरूका खुर पाक्नुको साथै ज्वरो आउने, घाँस नखाने जस्ता लक्षणहरू पनि देखा पर्छन्। यदी […]

प्रयोगशाला जाँच सेवाका आयामहरु

डा.श्रवण कुमार मिश्र प्याथोलोजी प्रयोगशाला जाँच सेवाका मुलत: चार प्रकारका विज्ञहरु हुन्छन् । प्याथोलोजिष्ट, हेमाटोलोजिष्ट, बायोकेमिष्ट र माइक्रोबायोलोजिष्ट हुन् , यी चार विद्यमा पनि सुपर स्पेसियालिष्टहरु जस्तै भाइरोलोजिष्ट, ब्यकटेरिओलोजिष्ट, इन्डोक्राइनोलोजिष्ट, इम्युनोलोजिष्ट, माइकोलोजिष्ट, परासाईटोलोजिष्ट लगायत अन्य विज्ञहरु हुन्छन् । यस सेवामा प्रयोग गरिने उपकरणहरु र स्वास्थ्य सामग्री छनौट गर्ने र उपकरण काम लाग्ने वा नलाग्ने प्रमाणित […]